Skip to main content

Cineuropa 39

Cineuropa é unha desas citas culturais das que gocei como espectadora antes que como alcaldesa, polo que para min supón unha honra presentar esta 39ª edición. Compostela acolle este festival tan propio, consolidado como unha cita esencial co cinema, ese cinema que transita polos camiños menos visibles, que se move nas marxes dos circuítos comerciais mais que ilumina o presente con novas formas de mirar, contar e sentir.

Dende a nosa cidade, o festival proxecta unha ollada diversa, plural e comprometida coa cultura como dereito, presentándose como espazo de encontro, creación e liberdade. Un festival que aposta pola variedade de voces e que defende unha cultura feminista e inclusiva, onde a mirada das mulleres e das persoas disidentes ocupa un lugar central. O programa propón un percorrido arriscado e heteroxéneo, onde conviven novas voces e grandes figuras, descubrimentos e consagracións, facendo do festival unha fiestra aberta ao mellor cinema contemporáneo que, en moitas ocasións, non chega ás salas comerciais.

Cineuropa consolidouse como unha proposta de pensamento crítico, de diálogo e de encontro cultural. Non é só unha mostra de películas, senón un acto social e democrático, un espazo de resistencia ante a uniformidade e a censura. O festival aposta pola riqueza de estilos e sensibilidades, dando visibilidade ás mulleres que fan posible o cinema desde unha perspectiva transformadora, ás produtoras que asumen riscos, guionistas que reinventan historias xa escritas ou crean novos mundos e actores e actrices que poñen ao servizo dos personaxes a súa emoción e o seu talento. O cinema galego continúa a ocupar sección propia nesta programación, cineastas que exploran novos territorios e expanden os límites da linguaxe cinematográfica dende Galicia cara ao mundo como Ángel Santos, Antonio Caeiro ou Andrea Zapata-Girau.

Nesta trixésimo novena edición, o amor é o fío que une películas e olladas. Un amor afastado do tópico romántico e das representacións patriarcais que tantas veces o cinema fixo propias. Un amor que rompe cos moldes, que se expande e se transforma, abríndose a múltiples formas de vínculo: o amor á vida e ás súas imperfeccións, á amizade, á familia propia ou elixida, aos corpos e ás diferenzas. E, sobre todo, o amor ao propio cinema —ao acto de ver, pensar e sentir conxuntamente fronte á pantalla—. En tempos de consumo individual e fragmentado, o festival quere reivindicar a experiencia colectiva de asistir ao cine, de participar desa liturxia compartida que converte cada proxección nun acto de comunidade e resistencia. Porque amar o cinema é tamén amar o feito de vivilo en comunidade, de achegarse ás salas, sentarse nas butacas e deixar que as historias nos transformen.

Cidade de encontros e camiños, como cada novembro, Compostela volve transformar as súas rúas e as súas salas nun territorio de cinema, onde as imaxes e as ideas circulan libremente, e onde o público se atopa, reflexiona e dialoga sobre filmes chegados de calquera punto de Europa mais tamén de Tailandia, Iraq, Brasil, México, China ou Xapón. Cintas galardoadas en festivais referentes como unha das revelacións deste ano en Cannes, Sound of falling, da alemá Mascha Schilinski que recibiu o Premio do Xurado; La petite dernière dunha das voces máis comprometidas do cinema francés Hafsia Herzi, pola que Nadia Melliti obtivo o premio á mellor actriz; ou La Tour de glace da cineasta premiada na última edición de Curtocircuíto, Lucile Hadžihalilović, gañadora do Oso de Prata á Mellor Contribución Artística na Berlinale e mellor filme Zabaltegi-Tabakalera do Festival de San Sebastián, entre moitas outras, amosan o vigor das voces femininas no cinema contemporáneo.

Cineuropa mantense firme na súa defensa da diversidade, do desafío aos canons establecidos e da promoción do diálogo, da reflexión e da emoción compartida. O festival entende o cinema como un espazo vivo e necesario para ver, comprender e amar o mundo que habitamos. Por iso, as pantallas do Teatro Principal, do Salón Teatro, de NUMAX e do Auditorio de Galicia enfrontarannos a filmes sobre a violencia, a desromantización do amor, a moda, as relacións familiares, a vulnerabilidade, os roles sociais, a insubmisión, a memoria ou a identidade dirixidos por cineastas como Alice Winocour, Hana Jušić, Johanna Moder, Adriana Páramo, Lucía Dapena, Isaki Lacuesta, Paolo Sorrentino, Olivier Assayas, François Ozon ou Jim Jarmusch, por citar algúns.

Os premios Cineuropa recoñecerán tres cineastas que personifican compromiso e independencia creativa. Jaione Camborda, voz fundamental do novo cinema galego, símbolo dunha xeración que narra desde a terra e en feminino; o director palestino Kamal Aljafari, que constrúe imaxes fronte ao esquecemento e amosa o poder do cinema como xesto político e memoria viva erguéndose, ante o xenocidio palestino, como acto de dignidade e resistencia; e Jonás Trueba, recoñecido pola súa aposta polo cinema de carácter íntimo e colectivo, pola súa confianza nas pequenas historias e na forza das novas xeracións que seguen a filmar desde o risco e a verdade.

Así, Cineuropa continúa sendo unha cita cultural imprescindible grazas ao inestimable apoio do Consorcio da Cidade de Santiago e da Deputación da Coruña así como a colaboración de entidades de Compostela, ás que trasladamos o noso fondo agradecemento. 

Grazas ao entusiasmo e fidelidade do público, Cineuropa convértese nun lugar de conexión con outras persoas e con nós mesmas no que asoman filmes que integran unha programación que invita a pensar, a sentir e, sobre todo, a reivindicar a igualdade, a pluralidade e o dereito a ocupar o mundo dende calquera perspectiva, en definitiva, a comprender mellor o noso tempo. 

Non deixedes pasar a oportunidade de vivir esta nova edición que vos espera con experiencias cinematográficas únicas. Como cada ano, namorádevos do cinema e da liberdade que o fai posible!

Goretti Sanmartín Rei
Alcaldesa de Santiago de Compostela

Saír do outono e da clandestinidade

Nestes tempos en que os discursos do odio golpean de continuo para modificar e ensombrecer a realidade, un festival de cinema ten que desempeñar, máis ca nunca, a súa función celebratoria. Cineuropa reúnenos arredor de 146 películas, e cada unha delas quere ser a tesela dun mosaico de culturas, de linguas, de emocións, de memoria, de músicas, de imaxes, de soños e reivindicacións, de xustiza ou da súa ausencia, de amizades, de amores ou desencontros, de horizontes. 146 historias que buscan facernos mellores. Un discurso coral da arte, que é a mellor linguaxe coa que encarar o presente e mais o porvir.

Chegados á 39ª edición, o noso festival teceu xa todas as complicidades co seu público. Co permiso de Walt Whitman e do seu Canto a min mesmo, é inmenso e contén multitudes. Ao redor de todas as películas que van poder ver nestes días ábrese unha multiplicidade de olladas sobre o ser humano e as súas complexidades. Tamén dicía Whitman: Contradígome? Moi ben, contradígome. Porque Cineuropa é tamén un diálogo que establecen entre elas as súas películas. E de aí nace tamén a dúbida ou a contradición, feramente humanas. 

En La grazia, a nova e magnífica película de Paolo Sorrentino, o protagonista é un presidente posible da República de Italia. É un gobernante que non posúe certezas. Pero que se debate por atopar algunha. No tempo da posverdade, qué mellor antídoto có de Toni Servillo de La grazia.

En O agente secreto, a película brasileira de Kleber Mendonça Filho, talvez a mellor de toda a tempada, o protagonista é un revolucionario profesional que se move no Recife da ditadura militar. Os seus pasos supoñen unha desromantización da clandestinidade, xusto cando o avance dos autoritarismos parecen empurrarnos a todos a ser cada día un pouco máis clandestinos. Cineuropa é unha invitación a saír dese silencio autoimposto e a pasearnos a corpo entre as salas. 

A compartir os segredos do que acabamos de descubrir nunha pantalla. As coitas das familias infelices, cada unha á súa maneira: de Sentimental value, de Joachim Trier, Gran Premio do Xurado en Cannes; de Father Mother Sister Brother, o León de Ouro veneciano de Jim Jarmusch; de Dreams, de Dag Johan Haugerud, Oso de Ouro na Berlinale.

A exteriorizar os desexos de debater con outros, como fai Jude Law como o Putin de O mago do Kremlin, de Olivier Assayas; ou como fai Valeria Bruni Tedeschi como a diva do teatro Eleonora Duse con firma de Pietro Marcello.

A falar das películas revelación do ano: a alemá A sound of falling, da debutante Mascha Schlinski, ou a tailandesa Unha pantasma útil, que é moito máis cá tan comentada historia de amor entre un viúvo e a súa muller reencarnada nunha aspiradora. 

E a comentar qué hai do novo de Richard Linklater, de Radu Jude, de Lucrecia Martel ou de André Téchiné. 

Ou como lle foi á arxentina Laura Casabé na súa adaptación dos contos de Mariana Enríquez en La virgen de la Tosquera. E non dubiden en apostar por títulos menos evidentes. Calquera deles pode ser a súa película deste Cineuropa 2025.

Lembraremos a historia das ditaduras do século XX máis ensombrecidas polo recordo coas imaxes de Bajo las banderas, el sol, na que o paraguaio Juanjo Pereira desvelando entre nós as imaxes do réxime de Alfredo Stroessner, Yo el Supremo. Conmemoraremos os 50 anos da folga de actores que se convocou en 1975, con Franco aínda vivo.

As once películas da sección oficial a concurso conéctannos coa autoría que acaba de ser recibida con efusión nos principais foros internacionais. Non deixen de velas. Palestina, o xenocidio alí perpetrado, está no epicentro desta edición. Recoñecemos a Kamal Aljafari, un autor premiado nalgún dos festivais de maior prestixio mundial e que leva dúas décadas explorando con audacia formal a maneira na que o cinema debe axudar na conformación desa identidade dun pobo que están tratando de aniquilar.

Convidámolos de novo a saír desa semiclandestinidade á que invita o outono. Paseen as súas emocións polas salas deste festival que é a súa casa. Mergúllense tamén nas 39 películas que completan o ciclo temático da nosa enquisa sobre o amor. Qué mellor que atopar tantos xeitos diferentes de querer mentres fóra aínda non esmoreceu o eco dos canóns do odio.

José Luis Losa
Director Cineuropa 39

Equipo

ALCALDESA DE SANTIAGO
Goretti Sanmartín
CONCELLEIRA DE CAPITAL CULTURAL, TURISMO, EDUCACIÓN E MEMORIA HISTÓRICA
Míriam Louzao Fernández
DIRECTOR
José Luis Losa
PRODUCIÓN
Adriana Páramo Pérez
COORDINACIÓN DE PROGRAMACIÓN
Alejandra Trelles
EQUIPO DE PROGRAMACIÓN
José Luis Losa
Alejandra Trelles
Jacinta Rivera
Agustín C. Touriño
COORDINACIÓN DE COMUNICACIÓN
Silvia Roca
EQUIPO DE COMUNICACIÓN
Sandra Carnota
Ana Gontad
Silvia Roca
DESEÑO GRÁFICO E WEB
Costa.io
VÍDEOS PROMOCIONAIS
Pilar Vázquez
CATÁLOGO
Chus Busto
Sandra Carnota
Beatriz Pérez
Silvia Roca
PRODUCCIÓN COMERCIAL
Adriana Páramo Pérez
LOGÍSTICA INTERNACIONAL
María José S. Vega
TRADUCIÓNS E INTERPRETACIÓNS
Cinemateca Uruguaya
Itziar Burruel
Ana Gontad
TRÁFICO DE PELÍCULAS
Javier González Sobrado
COORDINACIÓN PERSOAS CONVIDADAS
Adriana Páramo Pérez
RESPONSABLES DE SALAS
SALÓN TEATRO, Francisco Javier Núñez
NUMAX, Xan Gómez
VíDEOS PREMIOS CINEUROPA
Sergio Santacreu
Agustín C. Touriño
PROXECCIONISTAS
Miraxe Soc. Coop. Galega
NUMAX
ATENCIÓN AO PÚBLICO
Atlantic Ponte 2000
ESTUDANTADO EN FORMACIÓN USC
Itziar Burruel
Isabel Toirán
Mario Blanco
Carolina Cid
Raquel Castaño
Marta Alonso
Ainhoa Cordero
Andreína Díez
DIRECTOR-XERENTE AUDITORIO DE GALICIA
Xaquín Lopez
GABINETE TÉCNICO
David Areán
Chus Busto
Carlos Millán
Silvia Modia
Ángeles Otero
Ana Parga
Ángela Pereira
Silvia Roca
TEATRO PRINCIPAL GABINETE TÉCNICO
Xesús Amado
Montse Cillero
AGRADECEMENTOS
Alejandro Díaz Castaño
Ana Domínguez
Ángel Quintana
Ángel Santos
Carlos Losilla
Celsa F. San Narciso
Enrique Costa
Felipe Lage
Isabel Blanco
Ismael Romarís
Jacinta Rivera Trobo
Jaime Varela
Javier Rebollo
José Manuel Sande
Joan Sala
José Antonio Liñares
Juan Manuel Chaves
Lucía Vilela
Maren G. Zubeldia
Martín Pawley
Tito Rodríguez
Xan Gómez
Yolanda Eiroa
INSTITUCIÓNS E ENTIDADES COLABORADORAS
Instituto Camões
Albariño Paco & Lola
Café A Carrilana
Cafés Candelas
Churrería La Quinta
Coffee Mori-Rhin
GulaGalega
Hotel Costa Vella
Hotel Spa Relais & Chateaux A Quinta da Auga
Mariñeiras DaVeiga
Queixos Airas Moniz
Restaurante Anaco
Restaurante Chichalovers
Restaurante Coffee Mori-Rhin
Restaurante Mesón 42
Restaurante O Dezaseis
Restaurante O Tamboril
Salón Teatro - AGADIC. Xunta de Galicia
SEPIU - USC

O autor do deseño e fabricación das pezas dos Premios Cineuropa é o escultor Francés.